Otyłość to obecnie coraz powszechniejszy problem. Tymczasem tradycyjna fitoterapia oferuje szereg ziół i preparatów naturalnych hamujących apetyt, wspierających pracę wątroby czy zwiększających uczucie sytości. W wyborze odpowiednich ziół niezbędna będzie jednak pomoc doświadczonych osób, jakimi niewątpliwie są nasze zielarki. Wspólnie przygotowałyśmy dla Ciebie kilka cennych podpowiedzi.
Przyczyny zwiększonego apetytu i jego skutki
Przyczyny zwiększonego apetytu mogą być różnorodne, począwszy od czynników fizjologicznych, przez psychologiczne, aż po te związane z codziennym stylem życia. Ogromne znaczenie posiadają również predyspozycje genetyczne, ale również przyzwyczajenia żywieniowe wyniesione z domu.
Obecnie coraz częściej wskazuje się na tzw. głód emocjonalny, czyli sięganie po jedzenie w odpowiedzi na stres czy napięcia nerwowe. W takich przypadkach mózg domaga się produktów bogatych w węglowodany, które poprawiają nastrój tylko chwilowo i niestety prowadzą do ciągłego podjadania, a w konsekwencji do wzrostu masy ciała.

Stany lękowe czy depresja także mogą prowadzić do wzmożonego apetytu. W ich przypadkach organizm traktuje jedzenie jako formę ukojenia i poprawy samopoczucia. Z kolei towarzyszące stresom zaburzenia snu mogą wywoływać nocne podjadanie, co dodatkowo uniemożliwia nam utrzymanie prawidłowej masy ciała.
Na zwiększenie apetytu wpływają ponadto zaburzenia hormonalne, wynikające z takich chorób jak chociażby nadczynność tarczycy czy zespół policystycznych jajników. Innymi czynnikami sprzyjającymi wzrostowi masy ciała są choroby związane z poziomem cukru we krwi, zwłaszcza hipoglikemia. Mogą one wywoływać uczucie głodu i potrzebę natychmiastowego jedzenia.
Ponadto, duże znaczenie posiadają także zmiany sezonowe, czego przykładem jest szczególnie okres jesienno-zimowy, gdy chętniej sięgamy po produkty słodkie i tłuste, a nasza aktywność fizyczna znacznie spada. Warto również wspomnieć, że apetyt mogą nasilać niektóre leki i środki farmaceutyczne. W takich sytuacjach należy skonsultować swoją kurację z lekarzem.
Zioła na zmniejszenie apetytu
Skutki niekontrolowanego apetytu mogą być poważne – od nadwagi i otyłości, przez cukrzycę, wzrost cholesterolu, aż po wysokie ciśnienie czy choroby serca. Dlatego tak ważne jest, by dobrze rozpoznać powody zwiększonego apetytu i podjąć odpowiednie działania.
Profesjonalnie dobrana kuracja ziołowa stanowi wówczas wielokierunkowe wsparcie i zapewnia długotrwałe efekty, bez nagłych spadków i wzrostów wagi. Podpowiadamy więc, jakimi ziołami warto się zainteresować, planując swoją dietę odchudzającą.
- Wśród surowców zielarskich na odchudzanie najchętniej stosowaną grupą są zioła będące inhibitorami 𝛼-glukozydazy. Hamują one działanie enzymów odpowiedzialnych za rozkład węglowodanów w jelicie do glukozy. Ich działanie opiera się na regulacji poziomu cukru we krwi oraz wspieraniu stabilnego poziomu glukozy, co pomaga kontrolować odczuwanie głodu i ograniczać objadanie. Do grupy tej należy między innymi liść morwy białej (łac. folium mori albae), liść borówki brusznicy (łac. folium vitis idaeae), liść pokrzywy (łac. folium urticae) czy naowocnia fasoli (łac. pericarpium phaseoli).
- Równie wartościowymi pod względem zdrowotnym roślinami są zioła wspierające pracę wątroby i dróg żółciowych, a w konsekwencji trawienie oraz rozkładanie pokarmów. Z grupy tej polecamy szczególnie korzeń mniszka lekarskiego (łac. taraxacum officinale) o właściwościach żółciopędnych i żółciotwórczych. Napary i odwary z mniszka pobudzają procesy trawienne i regulują wypróżnianie. Posiadają ponadto działanie odtruwające. Innymi roślinami wspierającymi układ pokarmowy, które warto pić w trakcie odchudzania, są: liść karczocha (łac. folium cynarae), owoc ostropestu plamistego (łac. fructus silybi mariani), ziele rzepiku (łac. herba agrimoniae), korzeń cykorii (łac. radix cichorii) czy ziele szanty zwyczajnej (łac. herba marrubium vulgare). Ponadto zioła te mogą wspomagać wydzielanie soków trawiennych żołądka, co ułatwia trawienie pokarmów i eliminację takich dolegliwości jak wzdęcia.

- W procesie rzucania zbędnych kilogramów niezwykle cennym składnikiem diety jest błonnik pokarmowy, zarówno rozpuszczalny (płatki owsiane, siemię lniane, babka płesznik, orzechy, warzywa, inulina z cykorii), jak i nierozpuszczalny (zboża, suszone owoce, warzywa korzeniowe i strączkowe). Zdolność pęcznienia błonnika rozpuszczalnego nasila uczucie sytości, co zmniejsza apetyt lub go opóźnia. Błonnik nierozpuszczalny z kolei stymuluje pracę jelit, zapobiegając tym samym zaparciom i wspomagając w odchudzaniu. Zwiększenie spożycia błonnika pokarmowego zwiększa uczucie sytości i spowalnia opróżnianie żołądka, może więc znacząco przyczynić się do redukcji wagi. Dlatego zachęcamy do wprowadzenia do swojej diety większej ilości warzyw, nasion i roślin strączkowych.
- W sytuacji, gdy powodem zwiększonego apetytu są emocje, warto spróbować herbatki uspokajające z kozłkiem, męczennicą lekarską czy melisą. Mają one działanie uspokajające, łagodzą stres i niwelują emocjonalne podjadanie.
- Niektóre zioła o właściwościach przeczyszczających, takie jak chociażby kora kruszyny czy szakłak, przyspieszają perystaltykę jelit, co dodatkowo wspiera oczyszczanie organizmu. Należy je jednak przyjmować tylko w przypadku zaparć i ze szczególną ostrożnością, pamiętając o ich silnym i drażniącym działaniu.
- Warto wspomnieć także o znanych i chętnie używanych surowcach takich jak cynamon, który stabilizuje poziom insuliny, czy zielona herbata, która reguluje poziom cukru we krwi i wpływa na metabolizm tłuszczów.
Wpływ popularnych ziół na układ pokarmowy
Coraz większą popularnością cieszą się rzadsze i mniej znane zioła. Choć nie należą one do tradycyjnych polskich surowców zielarskich, ich właściwości czynią je cennym wsparciem na drodze do zgrabnej oraz zdrowej sylwetki.
Przykładowo, gurmar (łac. gymnema sylvestre), roślina znana z medycyny ajurwedyjskiej, dzięki zawartości kwasów gymnemowych, wpływa pozytywnie na zmniejszenie apetytu, redukując łaknienie na słodycze oraz ograniczając wchłanianie cukru w jelitach.

Rośliną, jaka obecnie cieszy się ogromnym zainteresowaniem wśród naszych klientów i klientek jest berberys (łac. berberis vulgaris). Roślina ta wykazuje działanie wspierające pracę dróg żółciowych. Posiada także właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. W naszych sklepach stacjonarnych w Tychach i Rudzie Śląskiej, a także w sklepie internetowym Studio Zielarskie, można znaleźć nie tylko owoc i korzeń berberysu, ale także suplementy diety standaryzowane na zawartość berberyny.
Zgodnie z dotychczasowymi informacjami naukowymi, związek ten odpowiada za regulację gospodarki węglowodanowej i lipidowej, ponadto obniża oporność na insulinę i zmniejsza apetyt. To właśnie dlatego berberys oraz wyciągi z niego pozyskane poleca się osobom z problemami związanymi z nadmiernym apetytem i odkładaniem tkanki tłuszczowej.
Rola pokarmów w diecie odchudzającej
W procesie odchudzania ważne jest, aby stosować zbilansowaną dietę, która dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych, a jednocześnie charakteryzuje się niskim poziomem cukrów i tłuszczu. Zadaniem takiej diety jest nie tylko redukcja kalorii, ale także wsparcie w zdrowych nawykach i utrzymaniu stabilnego poziomu cukru we krwi. Warto wybierać więc produkty o niskim indeksie glikemicznym, które pomagają w utrzymaniu uczucia sytości i ograniczają nagłe napady głodu.
Doskonałą alternatywą dla słodyczy, które zawierają dużą ilość cukrów prostych, są owoce i warzywa. Dostarczają one cennych dla zdrowia składników, np. antyoksydantów oraz witamin, i ponadto wspierają uczucie sytości. Unikać z kolei należy produktów zawierających cukier, szczególnie tych wysoko przetworzonych. Ich eliminacja pomoże obniżyć wagę ciała i wpłynie korzystnie na stan zdrowia całego organizmu.
Niezwykle ważne jest również tempo spożywania posiłków. Wolniejsze jedzenie i mniejsze porcje pozwolą mózgowi odebrać sygnał sytości z żołądka – warto odczekać więc kilkanaście minut przed sięgnięciem po kolejną porcję. Ponadto, picie wody przed posiłkiem może dodatkowo wpłynąć na zmniejszenie apetytu i wesprzeć naszą kontrolę nad ilością spożywanego jedzenia.
Bezpieczeństwo stosowania ziół i suplementów odchudzających
Dzięki odpowiedniemu podejściu i właściwie dobranej kuracji ziołowej można skutecznie kontrolować apetyt i zadbać o swoje zdrowie. Niezbędne jest jednak systematyczne stosowanie preparatów ziołowych, zgodne z zaleceniami i odpowiednimi dawkami.
Na ogół zachęcamy do codziennego stosowania herbatek ziołowych, w ilości 2-3 szklanki dziennie. Warto jednak pamiętać, że każdy organizm jest inny, a kuracje ziołowe zależne są od indywidualnych potrzeb oraz rodzaju dolegliwości.
Aby w sposób bezpieczny korzystać z drogocennych właściwości ziół, zachęcamy do spotkania i rozmowy z naszymi zielarkami ze Studia Zielarskiego. Ich długoletnie doświadczenie i szczera chęć pomocy pozwoli dobrać odpowiednie zioła na zmniejszenie apetytu i ustalić wygodną, indywidualną kurację wspierającą układ trawienny. Możesz odwiedzić je w naszych stacjonarnych zielarniach w Tychach i Rudzie Śląskiej, lub skontaktować się z nimi przez nasz czat.

Stosowanie naparów ziołowych na zmniejszenie apetytu jest generalnie bezpieczne, jednak w przypadkach problemów zdrowotnych związanych z układem pokarmowym czy występowania chorób przewlekłych takich jak np. silny stan zapalny jelit, należy zachować szczególną ostrożność.
Warto również pamiętać, że niektóre zioła na zmniejszenie apetytu mogą wchodzić w interakcje z lekami, w tym nasilać lub znosić ich działanie, dlatego ważne jest, aby przed rozpoczęciem kuracji skonsultować się z lekarzem.
Zadaniem herbat i suplementów diety jest wsparcie procesu odchudzania, ale ich zażywanie powinno być w pełni świadome i przemyślane. Warto pamiętać, że powinny być one stosowane w połączeniu ze zdrowym stylem życia i regularnymi ćwiczeniami.
W przypadku wątpliwości, zawsze warto o pomoc poprosić specjalistę. Mądre stosowanie ziół hamujących apetyt i przestrzeganie zasad bezpieczeństwa może pomóc w osiągnięciu pożądanych efektów na drodze do szczupłej i zdrowej sylwetki.
Podsumowanie
Właściwe nawyki żywieniowe i dieta bogata w odpowiednie składniki odżywcze mogą wywoływać uczucie pełności i polepszać metabolizm. Zioła również mogą mieć wpływ na stabilizację poziomu cukru we krwi. Herbatka przygotowana z mniszka, morwy i berberysu może powodować zmniejszenie apetytu. Podobnie jak domowe sposoby hamujące apetyt: częstsze spożywanie wody czy dodawanie nasion do jogurtów.
FAQ - często zadawane pytania
Jakie zioła wybrać, aby wspomóc zmniejszenie apetytu?
Wspólnie z naszym zespołem wybrałyśmy najcenniejsze zioła hamujące apetyt i wspomagające metabolizm: garcinia cambogia, liść morwy białej, gurmar i korzeń mniszka.
Co jeszcze może wpływać na hamowanie apetytu?
Pomocne będą również również nasiona takie jak siemię lniane oraz babka płesznik. Są one dobrym źródłem błonnika pokarmowego, który wchłania wodę w przewodzie pokarmowym, zwiększając swoją objętość i dając uczucie sytości.
Jakie są przyczyny uczucia ciągłego głodu?
Może być ich wiele, począwszy od złych nawyków, a kończąc na chorobach przewlekłych. Preparaty ziołowe, które zmniejszają łaknienie powinny być dobierane adekwatnie do ustalonej przyczyny.
Czy pokrzywa ma wpływ na uczucie głodu i zmniejszanie apetytu?
Liście tej rośliny nie działają jak nasiona lnu czy babki płesznik. Mają jednak wpływ na ograniczenie wchłanialności cukrów, co czyni ją popularnym składnikiem herbatek.
Bibliografia:
Błecha K., Wawer I., Profilaktyka zdrowotna i fitoterapia, Żywiec 2011.
Klimuszko Cz., Ziołolecznictwo, 1981.
Koperska A., Bogdański P., Szulińska M., Rola berberyny w terapii otyłości i zaburzeń metabolicznych, [w:] Forum Zaburzeń Metabolicznych 2021, tom 12, nr 2, 76–81.
Ożarowski A, Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Warszawa 1987.
Poprzęcki W., Receptariusz zielarski, Warszawa 1988.
Ożarowskiego A. (red.), Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy, Warszawa 1976.
Zielińska A., Zastosowania gurmaru (Gymnema sylvestre) w zapobieganiu i terapii cukrzycy, [w:] Lek w Polsce, 2022/04, Vol. 32 (371).
dr Wioleta Kobiela-Dudek
Doktor nauk farmaceutycznych SUM, absolwentka studiów MBA AWSB, specjalizuje się w farmacji, medycynie naturalnej i apiterapii. Prowadzi największe zielarnie na Śląsku - Studio Zielarskie Agawa (Tychy) i Studio Zielarskie u Gwoździkowej (Ruda Śląska) oferujące ponad 7000 produktów z całego świata.
Łączy naukę z naturą, pomagając pacjentom wraz ze swoim zespołem 11 Zielarek, specjalizujących się w zakresie apiterapii, naturoterapii, terapii żywieniowej i irydologii. W jej Studiach komponowane są indywidualne, naturalne terapie ziołowe, by wspierać pacjentów w zdrowiu i ich dobrym samopoczuciu.
Swoją wiedzą dzieli się z Pacjentami także za pośrednictwem programów telewizyjnych m.in. w TVP, TVS i TV Sfera.