Odporność zaczyna się w jelitach. Zioła na mikrobiom

Stany zapalne, uchyłki jelit, nawracające bóle brzucha czy nietolerancje pokarmowe to dolegliwości dotykające wielu spośród nas. W rozmowach z naszymi klientami i klientkami coraz częściej słyszymy również o takich chorobach jak zespół jelita drażliwego (inaczej IBS) czy choroba Leśniowskiego-Crohna. Co więcej, wiele z tych chorób powoduje nieprzyjemne i wstydliwe dolegliwości, które często utrudniają nam normalne funkcjonowanie. Przypominają one jednocześnie, jak ważna jest codzienna troska o zdrowie naszych jelit - niezależnie od wieku czy naszego stanu zdrowia.

Jelita są bowiem niezwykle ważnym elementem naszego organizmu. Od dawna wiadomo, że odpowiadają one nie tylko za trawienie i wchłanianie składników odżywczych. Liczne badania i publikacje naukowe z ostatnich lat pozwoliły lepiej zrozumieć znaczenie tzw. mikrobioty jelitowej, która odgrywa istotną rolę w wielu procesach zachodzących w organizmie, w tym w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. W tym artykule przyjrzymy się bliżej funkcjom mikrobioty jelitowej oraz sprawdzimy, jakie zioła mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie jelit.

Funkcje mikrobioty jelitowej

Mikrobiota jelitowa to złożony system mikroorganizmów bytujących w przewodzie pokarmowym. Tworzą ją między innymi bakterie, archeony, grzyby i protisty. Jej skład jest unikalny dla każdego człowieka i kształtuje się pod wpływem wielu czynników, zarówno genetycznych i fizjologicznych, jak i środowiskowych. Spośród nich niezwykle istotną rolę odgrywają takie czynniki jak styl życia, dieta, przebyte choroby, stosowane leki oraz poziom stresu.

Coraz częściej podkreśla się, że skład mikrobioty zaczyna kształtować się już w trakcie życia płodowego człowieka. Ogromny wpływ na nią ma również poród oraz sposób karmienia w okresie noworodkowym. W wieku trzech lat mikrobiom jest niemal w pełni ukształtowany i bardzo podobny do tego u zdrowego człowieka dorosłego. A w trakcie naszego dojrzałego życia może bezustannie się zmieniać.

Mikrobiota jelitowa pełni w organizmie wiele istotnych funkcji. Wśród tych najważniejszych wymienia się udział w procesach takich jak:

• utrzymywanie równowagi metabolicznej organizmu,
• synteza niektórych enzymów, witamin i hormonów,
• trawienie węglowodanów długołańcuchowych oraz włókien pokarmowych,
• procesy neurologiczne, w tym rozwój funkcji poznawczych i umiejętność reagowania na stres,
• regulacja odpowiedzi immunologicznej, a co się z tym wiąże ochrona przed patogenami.

Z kolei zaburzenia składu oraz równowagi mikrobioty, co określa się mianem dysbiozy, może przyczyniać się do rozwoju wielu chorób, w tym cukrzycy, alergii, stanów zapalnych, a także zaburzeń czynnościowych jelit. W świetle najnowszych badań widzimy wyraźnie, jak ważne są zdrowe i dobrze funkcjonujące jelita.

Formuła na jelita Panaseus

Pięć przemian Inulina z cykorii

Herbarium Św. Franciszka Herbatka Zdrowe jelita

Naturalne prebiotyki w ziołach (najlepsze zioła na jelita)

Istnieje wiele naturalnych surowców, które mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie mikrobioty jelitowej. Wśród nich znajdują się tzw. prebiotyki. Związki te są odporne na działanie soków trawiennych, dzięki czemu docierają one do jelit w formie niestrawionej. Tam „odżywiają” mikroorganizmy jelitowe, wspierając ich wzrost i aktywność.

Naturalne prebiotyki, w tym jedną z najlepiej poznanych substancji o takim działaniu - inulinę - znajdziemy między innymi w takich surowcach jak:

• mniszek lekarski (łac. taraxacum officinale) - choć znany jest głównie ze swoich właściwości wspomagających działanie wątroby, działa korzystnie także na jelita. Jego zmielony korzeń wspomaga zdrowie mikrobioty jelitowej i może zapobiegać zaparciom. Co więcej, można z niego przygotować pyszną kawę, dodając do niego cynamon i miód.

• słonecznik bulwiasty, czyli topinambur (łac. helianthus tuberosus) - jego korzeń przyjmuje się zazwyczaj w formie zmielonej, a z całego korzenia można przygotować z niego domowe chipsy lub ukisić, otrzymując smaczną przekąskę lub ciekawy dodatek do sałatek.

• cykoria (łac. cichorium intybus) - korzeń cykorii w formie zmielonej można dodawać do jogurtów lub spożywać z wodą. To także idealna baza do przygotowania bezkofeinowej kawy. Korzeń cykorii poprawia trawienie i pomaga regulować wypróżnianie. Działa korzystnie także na układ moczowy.

Prebiotyki możemy dostarczyć organizmowi również wraz z codzienną dietą, choć w niewielkich ilościach. Ich źródłem są między innymi: cebula, por, czosnek, karczochy i szparagi. Warto jednak pamiętać, że zwiększanie ilości prebiotyków w diecie powinno odbywać się stopniowo. Ich nadmierne spożycie może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, gazy czy bóle brzucha, a u części osób również luźniejsze stolce lub biegunkę.

Zioła na jelita a odporność - które zioła warto znać?

Poza naturalnymi prebiotykami, istnieje szereg ziół wspierających pracę oraz zdrowie jelit. Zważywszy na ogromną rolę jelit i ich wpływ na różne sfery organizmu, wiele z surowców tych może przyczynić się do poprawy naszej ogólnej kondycji zdrowotnej.

Jeśli więc interesują Cię zioła na jelita a odporność, polecamy swoją przygodę z ziołami zacząć od roślin tradycyjnie wykorzystywanych do wspierania prawidłowego trawienia i wypróżniania. Ich zastosowanie może być zarówno dobrym uzupełnieniem codziennej diety, jak i naturalnym wsparciem dla naszej odporności.

Oto nasi ziołowi faworyci:

• zioła wspierające śluzówkę jelit: kwiat nagietka, kwiat malwy, korzeń prawoślazu.

• zioła zapobiegające wzdęciom: koperek, kminek, rumianek, majeranek.

• zioła przeciwbiegunkowe: ziele pięciornika gęsiego, korzeń kobylaka, liść jeżyny, suszone owoce czarnej borówki.

• zioła przeczyszczające: senes, kora kruszyny, kłącze rzewienia (zalecamy stosować je rzadko i z dużą dozą ostrożności, w przypadku chorób jelit całkowicie odradzamy ich użycie).

• rośliny zawierające błonnik: babka jajowata i babka płesznik.

Jeśli interesują Cię zagadnienia takie jak regeneracja jelit, babka płesznik, mikrobiom w naszych jelitach czy naturalne prebiotyki w ziołach, zachęcamy do wizyty w naszych zieleniach. Nasze przemiłe zielarki podpowiedzią, które zioło lub prebiotyk będzie dla Ciebie najlepszym wyborem.

SOUL FARM Babka płesznik Ziarno

Różnica między prebiotykiami a błonnikiem witalnym takim jak np. babka płesznik

Mikrobiom oraz jelita to niezwykle złożony system, który poza wspomnianymi prebiotykami i ziołami, możemy wspierać jest także błonnikiem witalnym. Warto jednak w tym miejscu rozróżnić błonnik witalny i prebiotyki. Prebiotyki bowiem to określone składniki, które są wykorzystywane przez mikroorganizmy jelitowe i dzięki temu mogą korzystnie wpływać na zdrowie. Natomiast błonnik pokarmowy to szersza grupa składników, których organizm człowieka nie trawi w jelicie cienkim. Część błonnika może być fermentowana przez bakterie jelitowe, ale nie każdy błonnik jest prebiotykiem.

Niezwykle popularnym surowcem błonnikowym są obecnie nasiona babki płesznik oraz łupina babki jajowatej, które w połączeniu z wodą pęcznieją i tworzą żelową konsystencję. Dzięki temu mogą one wspierać prawidłową pracę jelit i regularność wypróżnień. Ich działanie nie sprowadza się więc wyłącznie do dostarczania pożywienia dla mikrobioty.

Aby właściwie przygotować babkę płesznik lub babkę jajowatą, należy zalać je wodą, a co najważniejsze, odczekać kilkanaście minut. Podczas ich stosowania należy pić duże ilości wody. W przeciwnym wypadku mogą pojawić się bóle brzucha i nieprzyjemne uczucie zapchania. Jeżeli jednak wciąż masz wątpliwości, jak używać babki jajowatej lub jak stosować błonnik w ogóle, zachęcamy do wizyty w naszych zielarniach. Tam dowiesz się dokładnie, co możesz zrobić, aby wesprzeć swoje jelita i pozbyć się nieprzyjemnych dolegliwości.

Skuteczne zioła na jelita. Podsumowanie

Zdrowie jelit jest ściśle związane ze zdrowiem całego organizmu. Warto więc zadbać o codzienne wsparcie mikrobioty. W tym celu pomocne mogą okazać się naturalne prebiotyki, błonnik witalny czy zioła wspierające trawienie oraz wypróżnianie. Należy pamiętać także o zróżnicowanej diecie, właściwym nawodnieniu, odpowiedniej dawce snu i wartościowym odpoczynku. Działając w sposób kompleksowy, możemy wesprzeć kondycję naszych jelit, a w konsekwencji kondycję całego naszego organizmu.

Bibliografia

1. Chutkan R., Dobre bakterie, Łódź 2026.
2. Kaczmarczyk-Sedlak I., Ciołkowski A., Zioła w medycynie. Choroby układu pokarmowego, Warszawa 2017.
3. Kijek N., Kostrzewska P., Malinowski K., Ziółkowska S., Mikrobiota jelitowa - nieoceniony strażnik odporności i witalności organizmu, [w:] „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu”, tom 28, nr 1 (2022).
4. Skrzydło-Radomańska B., Jakub Wronecki J., Czy mikrobiotę jelitową można skutecznie modyfikować? [w:] „Gastroenterologia Kliniczna. Postępy i standardy”, tom 10, nr 4 (2018).